
Są opowieści, które nie rodzą się z potrzeby straszenia, lecz z potrzeby zrozumienia.
W mroku dawnych ksiąg drżą cienie stworzeń większych niż świat, który je opisał — Behemot, Lewiatan, Bestie i Smok.
Nie są jedynie potworami, lecz symbolami chaosu, buntu i kosmicznego porządku, zapisanymi w języku proroctw.
Ten tekst zanurza się w ich obecność na trzy sposoby:
w ⚫Czarnym Echie, które odsłania tajemnicę i grozę;
w 🟣Fioletowym Echie, które czyta je jako zapisane w historii archetypy;
i w 🔴Czerwonym Echie, które widzi w nich siły sprzeciwu, przemiany i duchowego konfliktu.
To podróż przez mit i proroctwo — tam, gdzie potwory nie są strachem, lecz lustrem.

Biblijne Potwory: Pięć Tajemniczych Istot ze Stron Pisma Świętego
Biblia, oprócz historii zbawienia i nauk moralnych, zawiera opisy niezwykłych, a czasem przerażających stworzeń. Są one nie tylko elementem biblijnego bestiariusza, ale niosą głębokie znaczenie teologiczne – symbolizują potęgę Boga, chaos, zło lub ostrzegają przed siłami przeciwnymi boskiemu porządkowi. Poniżej przedstawiono pięć kluczowych istot: dwie ze Starego Testamentu i trzy z Nowego Testamentu, z Apokalipsy św. Jana.
1. Behemot – Ziemski Olbrzym
Źródło: Księga Hioba 40,10-19
Opis: Bóg opisuje Hiobowi Behemota jako stworzenie o niezwykłej sile:
„Oto jego moc w jego biodrach, a siła w mięśniach jego brzucha. Ogonem swym jak cedrem, ścięgna jego ud są splątane”
(Hi 40,16-17).
Jest on przedstawiony jako władca ziemi, którego nikt nie jest w stanie poskromić poza samym Bogiem.
- Interpretacja: Tradycyjnie utożsamiany z hipopotamem lub nosorożcem, ale w kontekście symbolicznym jest obrazem nieujarzmionej siły przyrody stworzonej przez Boga. Jego opis ma uzmysłowić Hiobowi, że tylko Bóg panuje nad najpotężniejszymi istotami.
„Oto Behemot, którego stworzyłem tak jak i ciebie. Żywi się trawą jak wół. Oto jego siła w jego lędźwiach, a moc w mięśniach jego brzucha”
(Hi 40,15-16).
2. Lewiatan – Morski Potwór Chaosu
Źródło: Księga Hioba 41,1-34; Psalm 74,14; Psalm 104,26; Księga Izajasza 27,1
Opis: Lewiatan to ogromny, opancerzony potwór morski
„który zieje ogniem”
(Hi 41,10-13).
Bóg opisuje go jako niepokonanego przez ludzi, ale poddanego swojej władzy.
- Interpretacja: W mitologii kananejskiej Lewiatan uosabiał chaos, który Bóg pokonuje podczas stworzenia świata. W Biblii symbolizuje zło i siły chaosu, które ostatecznie zostaną zniszczone przez Boga.
„Czy możesz wędką wyciągnąć Lewiatana? (…) Ktokolwiek go ujrzy, pada ze strachu”
(Hi 41,1.9).
3. Bestia z Morza – Ucieleśnienie Złych Mocy
Źródło: Księga Objawienia 13,1-10
Opis: Bestia wychodzi z morza, ma dziesięć rogów i siedem głów, a na rogach dziesięć diademów. Przypomina połączenie zwierząt (pantera, niedźwiedź, lew) i otrzymuje władzę od Smoka.
- Interpretacja: Symbolizuje wrogie Bogu imperia lub systemy polityczne (często identyfikowane z Cesarstwem Rzymskim lub późniejszymi tyraniami). Jej rogi i głowy oznaczają potęgę i bluźnierczą pychę.
„I ujrzałem Bestię wychodzącą z morza, mającą dziesięć rogów i siedem głów, a na rogach jej dziesięć diademów, a na jej głowach imiona bluźniercze”
(Ap 13,1).
4. Bestia z Ziemi – Fałszywy Prorok
Źródło: Księga Objawienia 13,11-18
Opis: Druga Bestia wychodzi z ziemi, ma dwa rogi jak baranek, ale mówi jak smok. Wykonuje cuda i nakazuje oddawać cześć pierwszej Bestii.
- Interpretacja: Utarło się ją utożsamiać z fałszywym prorokiem lub systemem propagandy, który zwodzi ludzi, nakłaniając ich do kultu władzy (Bestii z Morza). Jej znak – „liczbę 666” (Ap 13,18) – interpretowano jako symbol niedoskonałości i buntu przeciw Bogu.
„I czyni wielkie znaki, tak iż nawet każe ogniowi zstępować z nieba na ziemię na oczach ludzi”
(Ap 13,13).
5. Smok – Uosobienie Szatana
Źródło: Księga Objawienia 12,3-17; 20,2
Opis: Ogromny, czerwony Smok o siedmiu głowach i dziesięciu rogach, który zrzuca gwiazdy z nieba. Walczy z Bogiem, aniołami i Niewiastą (symbol ludu Bożego).
- Interpretacja: Jest to jedno z najwyraźniejszych przedstawień Szatana w Biblii – „starodawny wąż, zwany diabłem i szatanem, który zwodzi cały świat” (Ap 12,9). Symbolizuje absolutne zło dążące do zniszczenia dzieła Boga.
„I ukazał się wielki znak na niebie: Niewiasta obleczona w słońce (…) a oto wielki Smok barwy ognia”
(Ap 12,1.3).
Biblijne potwory nie są jedynie fantastycznymi stworzeniami. Pełnią funkcję symboliczną: Behemot i Lewiatan ukazują potęgę Boga nad stworzeniem, zaś Bestie i Smok z Apokalipsy ostrzegają przed realnością zła i duchowej walki. W tradycji chrześcijańskiej te wizje mają umacniać wiarę w ostateczne zwycięstwo Boga nad chaosem i złem.

Potwory Biblii nie przemawiają do nas z głębin czasu po to, by nas przestraszyć.
Ich obecność jest przypomnieniem, że każda epoka musi zmierzyć się z własnym chaosem, własnym cieniem i własnym buntem przeciw temu, co niepojęte.
Behemot, Lewiatan, Bestie i Smok trwają nie jako stworzenia z dawnych mitów, lecz jako symbole sił, które wciąż działają w ludzkiej wyobraźni i historii.
W świetle 🟣Fioletowego Echa widzimy je jako zapisane w księgach archetypy, które powracają w kolejnych interpretacjach.
W blasku 🔴Czerwonego Echa rozpoznajemy w nich napięcie między porządkiem a sprzeciwem, między tym, co chce trwać, a tym, co pragnie zburzyć.
A w cieniu ⚫Czarnego Echa czujemy, że ich tajemnica nie została rozwiązana — jedynie oswojona na tyle, byśmy mogli o niej opowiadać.
Może właśnie dlatego te istoty wciąż nas przyciągają: nie jako potwory, lecz jako lustra, w których odbija się to, czego najbardziej nie chcemy nazwać.
I dopóki człowiek będzie szukał sensu w mroku, dopóty te Echa będą powracać — niosąc pytania, na które każdy musi odpowiedzieć sam.

📚Bibliografia – wybrane pozycje:
- 1. Biblia Tysiąclecia, Wydawnictwo Pallottinum, Poznań 2003.
2. Słownik symboliki biblijnej (red. L. Ryken, J. C. Wilhoit, J. A. Longman III), Vocatio, Warszawa 2003.
3. Apokalipsa św. Jana. Wstęp, przekład z oryginału, komentarz (S. Mędala), Edycja św. Pawła, Częstochowa 2005.
4. Księga Hioba. Wstęp, przekład z oryginału, komentarz (M. Baran), Edycja św. Pawła, Częstochowa 2008.
5. Potwory i bestie biblijne (J. L. Cunchillos), w: „Świat Biblii” 1999, nr 6, s. 44-50.
Źródła biblijne (według Biblii Tysiąclecia):
- Behemot: Hi 40,10-19.
· Lewiatan: Hi 41,1-34; Ps 74,14; Ps 104,26; Iz 27,1.
· Bestia z Morza: Ap 13,1-10.
· Bestia z Ziemi: Ap 13,11-18.
· Smok: Ap 12,3-17; 20,2.
Artykuł ma charakter popularnonaukowy i syntetyzuje najczęstsze interpretacje teologiczne i biblistyczne.

W Biblii znajduje się kilka odniesień do różnych potworów lub istot uznawanych za niebezpieczne lub tajemnicze. Na przykład, w Starym Testamencie możemy spotkać się z wzmiankami o Behemocie i Leviatanie, które są przedstawiane jako olbrzymie i potężne stworzenia. Jednakże, interpretacje tych istot mogą się różnić w zależności od tradycji i kontekstu.
Ponadto, w Nowym Testamencie, w Księdze Objawienia, pojawiają się opisy różnych istot, takich jak Bestia z Ziemi, Bestia z Morza czy też smok, które są często interpretowane symbolicznie, reprezentując różne siły i zjawiska w kontekście apokaliptycznym.
– Behemot jest wymieniony w Księdze Joba w Starym Testamencie. Jest to olbrzymie, potężne stworzenie, które jest opisane jako jedno z dzieł Boga, stworzone jako jedno z innych przedziwnych stworzeń, obok Leviatana. Behemot jest opisany jako zwierzę lądowe, które ma potężne mięśnie i mocne kości. W niektórych interpretacjach jest on utożsamiany z hipopotamem lub nosorożcem, ale istnieją również inne teorie na temat jego tożsamości.
W opisie w Księdze Joba, Behemot jest przedstawiony jako stworzenie, które Bóg stworzył, aby pokazać swoją potęgę i siłę. Jest to jedno z wielu tajemniczych i cudownych stworzeń, które są wymienione w Biblii, które mają na celu pokazać wielkość Boga i Jego stworzenia.
–Leviatan, inaczej nazywany Lewiatanem, to również potwór wymieniony w Księdze Joba w Starym Testamencie Biblii. Jest to olbrzymie, morskie stworzenie, które jest opisane jako potężny i niebezpieczny. Leviatan jest przedstawiony jako symbol chaosu i zła oraz jako jedno z największych dzieł Boga.
Opis Leviatana w Księdze Joba jest bardzo malowniczy i pełen symboliki. Stworzenie to jest opisane jako ogromny, potężny wąż lub morski smok, z potężnymi szczękami i ognistymi oczami. Jest przedstawiony jako symbol potęgi natury i siły, która nie może być łatwo pokonana przez człowieka.
W interpretacjach religijnych i literackich, Leviatan jest często rozumiany jako personifikacja zła i chaosu, a także jako symbol walki między dobrem a złem. Jest również interpretowany jako symboliczny przeciwnik Boga, którego Bóg pokonuje w celu ustanowienia swojej władzy i sprawiedliwości.
Leviatan jest jednym z wielu tajemniczych i potężnych stworzeń, które są wymienione w Biblii, które mają na celu ukazanie wspaniałości i potęgi Boga, a także odniesienie się do tajemnic wszechświata i ludzkiego doświadczenia.
–Bestia z Morza, znana również jako Bestia Pierwsza, jest opisana w Księdze Objawienia w Nowym Testamencie Biblii. Jej szczegółowy opis znajduje się w Rozdziale 13 Księgi Objawienia.
Bestia z Morza jest opisana jako olbrzymie, potężne stworzenie wznoszące się z morza, mające dziesięć rogów i siedem głów, z blaszanych koron na każdej głowie. Każda z głów miała na sobie bluźniercze imię. Bestia z Morza jest opisana jako podobna do leoparda, z nogami jak u niedźwiedzia i paszcza jak u lwa. Ponadto, miała również moc i autorytet przypisane jej przez smoka, czyli Szatana.
Interpretacje Bestii z Morza różnią się, ale ogólnie jest ona rozumiana jako symboliczne odniesienie do potężnych i złowrogich sił, które działają na ziemi w opozycji do Boga i Jego ludu. Jest to personifikacja zła i przeciwności wobec Boga oraz Jego zbawczego planu dla ludzkości. Opis Bestii z Morza w Księdze Objawienia ma na celu ostrzeżenie ludzi przed pokusami i przeciwnościami, jakie mogą napotkać w życiu, a także podkreślenie konieczności wierności i oddania się Bogu w obliczu prób i cierpień.
–Bestia z Ziemi, znana również jako Bestia Druga, jest przedstawiona w Księdze Objawienia, która jest częścią Nowego Testamentu Biblii. Opis Bestii z Ziemi znajduje się w Rozdziale 13 Księgi Objawienia.
Bestia z Ziemi jest opisana jako stworzenie, które wznosi się z ziemi i działa jako pomocnik Bestii z Morza, czyli pierwszej Bestii, która wznosi się z morza. W Księdze Objawienia Bestia z Ziemi jest przedstawiona jako mająca dwa rogi jak baranek, ale przemawia jak smok.
Bestia z Ziemi ma moc wywoływania ognia z nieba oraz wykonywania cudów, które wprowadzają ludzi w błąd i prowadzą ich do oddania czci pierwszej Bestii. Jest również opisana jako wymuszająca wszyscy na ziemi, by wszyscy oddawali czci pierwszej Bestii, a także nakładająca znamię na tych, którzy nie chcą oddać jej czci.
Bestia z Ziemi jest często interpretowana symbolicznie jako personifikacja fałszywego proroka lub antychrysta, który ma za zadanie zwodzić ludzi i prowadzić ich od prawdziwej wiary. Jej opis w Księdze Objawienia ma na celu ukazać walkę między dobrem a złem, a także ostrzec ludzi przed pokusami fałszywych doktryn i fałszywych mesjaszy.
–Smok jest często wymieniany w różnych fragmentach Biblii, ale szczegółowy opis można znaleźć w Księdze Objawienia, która jest częścią Nowego Testamentu. Smok jest jednym z głównych antagonistów w Księdze Objawienia i jest symbolem zła i przeciwności wobec Boga i Jego ludu.
W Księdze Objawienia, smok jest opisany jako olbrzymie stworzenie o wielu głowach i ogonie, które walczy z archaniołem Michałem i jego aniołami. Smok jest przedstawiony jako potężny władca ciemności, który próbuje pokonać Boga i zniszczyć Jego królestwo. Jest również przedstawiony jako prowadzący wojnę przeciwko świętym i wierzącym, próbując ich zwieść i pozbawić wiary.
Smok w Księdze Objawienia jest często interpretowany jako personifikacja zła i Szatana, który jest głównym wrogiem Boga i Jego ludu. Jego opis ma na celu ostrzeżenie ludzi przed pokusami i przeciwnościami, jakie mogą napotkać w życiu, oraz podkreślenie konieczności wierności i oddania się Bogu w obliczu prób i cierpień. Jego opis jest pełen symboliki i metafor, co umożliwia różne interpretacje w zależności od kontekstu i tradycji interpretacyjnej.



