
W piaskach Wadi Rum, Jubbah, AlUla i Mada’in Salih, tysiące napisów na skałach – z dawnego języka Thamudic i aramejsko-nabatańskich – opowiadają historie karawan, pielgrzymów, łowców i duchów pustyni. Te rysunki, wyryte w żywym kamieniu, są zapisem egzystencji pre‑islamskiej Arabii.
🔸 Czym są inskrypcje Thamudic?
Thamudic to termin zbiorczy dla epigrafów „ancient north Arabian” – datowanych na okres od XII w. p.n.e. do IV w. n.e. .
Ich odmiany – A–F – funkcjonowały jako formy zapisu prostych, osobistych tekstów (imiona, modlitwy, zaklęcia, ostrzeżenia, szkice zwierząt).
Liczne przykłady w Wadi Rum i Jubbah (np. Thamudic B w Jebel Qattar) ukazują prostą układankę imion, kształtów rąk, wielbłądów i ibexów wyrytych przez wędrowców i plemiona .
🌳 Nabatejskie pismo w kamieniu
W Mada’in Salih (Hegra) pojawiają się inskrypcje w języku Nabatean Aramaic – epitafia, ostrzeżenia („nie naruszaj grobu!”) i dedykacje z czasów króla Aretasa IV (I w. p.n.e.) .
Nabatejczycy pozostawili też fragmenty łączone z Thamudiczną warstwą – symboliczny zapis kultu różnych plemion i ich interakcji .
🐪 Legenda i znaczenie według Beduinów
Beduini przekazują, że napisy i obrazki:
1. Chroniły karawany – imiona plemion i ludzi stanowiły odprawy ochronne przed bandytami i duchami.
2. Pewności wędrówki – wizerunki wielbłądów i ibexów opowiadały o obecności wody i paszy.
3. Duch przodków – inskrypcje wskazywały miejsca, w których duchy przebywają, pilnując świątyń lub skał, w rozpoznaniu nazw „naszych przodków”.
📝 Przykład z życia kamienia
> „Słyszałem, że Hajjaj, łowca lwa, rzeźbił swoje imię obok zwierząt — by jego duch nie opuszczał go na pustyni.” – wspomina badacz Alan Du-um
🧠 Naukowe interpretacje
Wadi Hafir Survey pokazuje, że inskrypcje często pojawiają się przy wodopojach – co potwierdza grafikę najpierw, potem podpis .
Nabatejczycy w AlUla pozostawili epifanie, które łączą się z iconą Dushary – bóstwa patrona .
Inskrypcje Ruwafa – Grecko-Nabatejskie o treści „zbudowaliśmy tę świątynię…” – potwierdzają współpracę plemion Thamudic i Rzymskich w II w. n.e. .
🎯 Kluczowe wnioski
Element Rola i znaczenie
Thamudic „Prywatne graffiti” – imiona, modlitwy, ostrzeżenia, mapy pustynne
Nabatejskie Korporacyjna/pogańska dedykacja bóstw i grobowców
Duchowy wymiar Imiona i znaki to formy modlitwy, ochrony przed evil
Praktyczny wymiar Obrazy zwierząt i runiczne znaki wskazują miejsca źródeł i paszy
🔮 Magia kamienia i słowa
Thamudic i Nabatejskie inskrypcje są tekstami, które przetrwały tysiąclecia, zapisane przez rękę beduińskiego wędrowca ani nazwę, ani datę. To echo wierzeń, techniki i duchowych zawirowań. Dzięki nim, pustynia wciąż szepcze — o tożsamości, ochronie i ludziach, którzy kopać studnię w piasku czasu.
✨
Kodeks Strażniczki
· 🔵 Niebieskie Echo: Autentyczna, zapomniana legenda, starannie odtworzona na podstawie historycznych źródeł.
· 🟣 Fioletowe Echo: Opowieść inspirowana historycznymi motywami, autorska interpretacja lub rekonstrukcja luk w źródłach.
· ⚪ Srebrne Echo: Całkowicie fikcyjna legenda w stylu antique, stworzona dla oddania klimatu i ukłon w stronę tradycji
📚 Źródła:
„Tales as old as time… Thamudic petroglyphs” (Al Arabiya 2019)
Glenn Corbett, Wadi Hafir Petroglyph Survey (ACOR 2015)
Wikipedia – Thamudic, Nabataeans, JSNab17, Hegra UNESCO
Saudipedia – Archaeological inscriptions in Hijr, al-Jawf, etc.
ResearchGate – Thamudic B example at Jebel Qattar
Arab News – Thamudic inscriptions at Hail, Jubbah
